Internal auditor bewaakt meer dan alleen de controls
Technologie en AI maken fraude geraffineerder, terwijl economische druk medewerkers kwetsbaarder kan maken. Volgens voormalig Heineken-auditdirecteur Frans Eusman vraagt dat van internal audit vooral professioneel scepticisme en aandacht voor vroege signalen. Data-analyse kan afwijkende declaraties, klantpatronen of transacties zichtbaar maken en helpen om audits risicogerichter in te zetten. De internal auditor is daarbij niet primair de fraudejager. De kern blijft het onafhankelijk toetsen of processen, procedures en beheersmaatregelen effectief functioneren. Ontwikkelde detectiecontroles horen uiteindelijk thuis in de tweede lijn.
Minstens zo belangrijk is de cultuur achter die controls. Functiescheiding en het vierogenprincipe verliezen hun werking wanneer medewerkers samenspannen. Internal audit moet daarom ook beoordelen of integriteitsregels daadwerkelijk worden nageleefd, meldingen worden opgevolgd en klokkenluiders voldoende bescherming krijgen. Een speak-upregeling op papier is niet genoeg. Auditors kunnen bovendien kritisch meedenken in integriteitscommissies en bewaken dat bevindingen tot actie leiden. Daarmee verschuift hun toegevoegde waarde van uitsluitend controleren naar het verbinden van control, cultuur en gedrag: juist die combinatie maakt organisaties weerbaarder tegen fraude.
Dit is een samenvatting van het volledige artikel op Audit Magazine.