Inleiding

De oorlog tussen Israël en de militante Palestijnse groepering Hamas moet aan de lange lijst van gewelddadige conflicten worden toegevoegd. Het langlopende conflict dat recent verder escaleerde heeft sinds begin oktober al duizenden mensen het leven gekost en dreigt uit te monden in een humanitaire catastrofe, voor zover daar al geen sprake van is.

Ondanks het onbeschrijflijke menselijk leed zijn de economische gevolgen, buiten die voor de direct betrokken partijen, tot nu toe beperkt gebleven. Op financiële markten en de groothandelsmarkten voor energie en agri-grondstoffen is nauwelijks sprake van onrust. Ook Nederlandse bedrijven lijken vooralsnog weinig te merken van de oorlog, hoewel dat uiteraard niet geldt voor specifieke bedrijven die bijvoorbeeld gespecialiseerd zijn in het reisverkeer met Israël (toerisme en dienstreizen).

Er is een risico dat de oorlog zich verspreidt naar andere delen van het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Hezbollah en Houthi-strijders hebben de afgelopen week vanuit Libanon en Jemen steeds meer aanvallen uitgevoerd op Israël. Ook zijn er momenteel gevechten tussen Hezbollah en het Israëlische leger bij de Libanese grens. De VS heeft uit angst voor verdere escalatie vliegdekschepen naar het Middellandse Zeegebied gestuurd. Ook zijn de Amerikaanse bases in de regio versterkt met materieel en militairen. Wanneer het conflict zich verspreidt in het Midden-Oosten heeft dat ontegenzeggelijk consequenties voor de veiligheid, mondiale grondstoffenprijzen, en economische stabiliteit. Om de economische risico’s voor de Nederlandse economie in dat licht beter te begrijpen, hebben we daarom een aantal scenario’s uitgewerkt in lijn met ons eerdere rapport over de gevolgen van de oorlog voor de mondiale economie.